Jaką skuteczność w oczyszczaniu ścieków deszczowych powinny posiadać separatory substancji ropopochodnych przy odprowadzaniu ścieków do naturalnych cieków powierzchniowych?

W definicji ścieków podanej w ustawie Prawo Wodne z 18 lipca 2001 r. (DzU Nr 115 poz.1229), wody deszczowe pozostały potraktowane w całości jako ścieki, przy czym zaliczenie ich do ścieków uzależnia się od miejsca ich powstawania. W definicji tej enumeratywnie określa się wody, które gdy są wprowadzone do wód lub do ziemi należy traktować jako ścieki i tak są to: (skrót)

a) wody zużyte na cele bytowe lub gospodarcze,..
b) ciekłe odchody zwierzęce..
c) wody opadowe lub roztopowe, ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych miast, terenów przemysłowych składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni.
d) wody oddzielone ze składowisk..
e) wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych..
f) wody wykorzystywane, odprowadzane z obiektów gospodarki rybnej..

Ważnym elementem tej definicji jest stwierdzenie,ze tylko wody deszczowe, które są skanalizowane traktowane są jako ścieki.

Zgodnie z art. 45.1 nowej ustawy Prawo Wodne Minister Ochrony Środowiska określi:

• substancje szkodliwe dla środowiska wodnego, które winny być eliminowane (wykaz I)
• substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, które winny być ograniczane (wykaz II)
• metodyki referencyjne badania stopnia biodegradacji substancji powierzchniowo czynnych
• miejsce i częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne, analizy, itd.

Szczególnie ważne będą w przypadku ścieków deszczowych procedury pobierania próbek, ponieważ w chwili obecnej istnieje w tej materii daleko idąca dowolność i stosunkowo łatwo jest podważyć wyniki badań stężeń zanieczyszczeń (zawiesiny ogólnej i substancji ekstrahujących się eterem naftowym SEEN) po przejściu przez separator.

Ponieważ Minister w/w rozporządzenia jeszcze nie ogłosił,na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy tj do 31.12.2002 (art. 218 Prawa Wodnego) obowiązują stare przepisy, czyli w kwestii ścieków deszczowych Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 5.11.1991r. które w § 9 pkt. 1 stanowi że:

"Do śródlądowych wód powierzchniowych, wód morskich mogą być wprowadzane ścieki opadowe:

1. z zanieczyszczonych: centrów miast, terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych itp.-po oczyszczeniu w stopniu zapewniającym usunięcie zawiesin ogólnych oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym do wartości określonych w załączniku nr 2 rozporządzenia i przy zachowaniu warunków określonych w § 3;
2. z pozostałych terenów, jeżeli nie zawierają odpadów stałych."

Załącznik nr 2 do w/w rozporządzenia ustala te stężenia na:

• zawiesiny ogólnej do 50 mg/l
• substancji ekstrahujących się eterem naftowym do 50 mg/l (w tym ropopochodnych poniżej 15 mg/l),

Natomiast § 3 rozporządzenia określa dodatkowo właściwości ścieków m.in. deszczowych, które:
"Ścieki wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych i wód morskich nie mogą:

1. powodować w tych wodach:
   a) formowania się osadów i piany,
   b) zmian naturalnej mętności, barwy i zapachu,
   c)zmian w naturalnej biocenozie charakterystycznej dla wód;
2. zawierać:
   a) odpadów stałych i ciał pływających,
   b) węglowodorów chlorowanych (DDT, PCB i PCT)
   c) substancji promieniotwórczych w ilościach większych od ustalonych odrębnymi przepisami,
   d) patogennych drobnoustrojów pochodzących z obiektów, w których leczeni są chorzy na choroby zakaźne i przebywają rekonwalescenci po tych chorobach."

Z zapowiedzi Ministerstwa Środowiska wynika, że po 1.01.2003 nastąpi pewna liberalizacja dopuszczalnych stężeń na odpływie i tak: ścieki opadowe ujęte w systemy kanalizacyjne o natężeniu odpływu do 100 l/s powodowanym opadem o częstości występowania jeden raz w roku pochodzące z terenów przemysłowych,składowych, baz transportowych, centrów miast tj. z terenów o powierzchni biologicznie czynnej < 30 %, dróg ekspresowych, krajowych i wojewódzkich, z parkingów, z powierzchni szczelnych obiektów magazynowania i dystrybucji paliw powinny być oczyszczone przed wprowadzeniem do wód lub do ziemi w taki sposób, aby w odpływie zawartość zawiesiny ogólnej nie była większa niż 100 mg/l, a zawartość substancji ekstrahujących się eterem naftowym-niż 50 mg/l.

Podsumowując-zgodnie z polskimi przepisami separator substancji ropopochodnych musi zapewnić taką skuteczność działania, aby przy odprowadzaniu ścieków do naturalnych cieków wodnych stężenie zawiesiny ogólnej i substancji ekstrahujących się eterem naftowym nie przekroczyło 50 mg/l (po 1.01.2003 odpowiednio 100 i 50 mg/l).